Nazwiska i imiona dawnych mieszkańców Zbytkowa

Nazwiska i imiona dawnych mieszkańców Zbytkowa

wymienione w książce Wojciecha Kiełkowskiego
“Dzieje Zbytkowa od czasów najdawniejszych do współczesności”

Kilka słów wstępu

Niektóre dawne nazwiska i imiona mieszkańców Zbytkowa miały obce (najczęściej niemieckie) brzmienie. Wiązało się to z faktem, iż do 1918 r. księstwo cieszyńskie, a więc także Zbytków, było pod panowaniem austriackich Habsburgów, a językiem urzędowym był język niemiecki (równolegle także czeski*). Stąd takie formy jak: Johann, Strzondalla, Karl itp. Po II wojnie światowej, na mocy dekretu o zmianie i ustaleniu imion i nazwisk z 10 listopada 1945 roku, imiona i nazwiska mieszkańców, których pisownia kojarzyła się z kulturą niemiecką, zostały zmienione na polskobrzmiące, zgodne z polską fonetyką.**

Przytaczając występujące w książce Wojciecha Kiełkowskiego imiona i nazwiska, przyjęłam cezurę roku zakończenia II wojny światowej, co nie oznacza, że niektóre z tych nazwisk nie występowały też później (również współcześnie). Z powodów oczywistych zmienność nazwisk jest tym zjawiskiem, które występuje nieustannie – jedne zanikają, inne się pojawiają. Nie sposób wymienić wszystkich. Mam świadomość, że pewnie pominęłam niektóre z nich, bo: po pierwsze – nie zostały wymienione w publikacji pana W. Kiełkowskiego, po drugie – wypisanie wszystkich nazwisk mieszkańców Zbytkowa na przestrzeni dziejów jest niemal niemożliwe i trudne do weryfikacji.

GG

Imiona i nazwiska z czasów najdawniejszych (wg zachowanych dokumentów):

Girschke Schramm (1388)
Jaśko (XV w.)
Mikołaj (XV w.)
Mikołaj Pelczar – sędzia ziemski (1454)
Wawrzek – jw. (1454)

Imiona i nazwiska z 1. poł. XVII w.:

Ssymek Gaunska
Błażej Gonska (1645)
Matuss Czepanie
Fajkis
Kuba Placzek, żona Katarzyna, syn Kasper
Michna
Adam Kuna
Paweł Kuna (1645)
Ssymek Polaczek
Adam Zygma
Klimek Radiegek
Ssymek Kara
Janek Kassa
Gurek Kurek
Piotr Kurek (syn, zm. 1652), żona Anna
Paweł Siara
Vacław Konrad z Rumberku – kupił Zbytków (dwór Zbitkauer Hof, 1610)

Imiona i nazwiska z 1722 r.:

Lorentz Gonska
Georg Kaluza
Hans Labsa
Jacob Piesia

Imiona i nazwiska z 1755 r.:

Georg Gabur
Andreas Gaweleck
Georg Wontroba
Jacob Lazar
Georg Lafsa
Paul Loska
Grieger Rychlick
Georg Schimonek
Johan Herock
Michel Paschenda
Michel Lapczik
Mathes Nowock
Johann Gill
Andreas Wÿlezuch

Nazwiska z końca XVIII w. i pocz. XIX w.:

Żur
Schwarz
Gill
Lapczik
Stoklosa
Janik
Kascha
Stwiertnia
Adamek
Schimonek
Strzondalla
Puson
Sczipka
Wrubel
Zigma

.

Nazwiska i imiona zbytkowian od poł. XIX w. do 1945 r.: 

Nazwiska
/w kolejności alfabetycznej/
Imiona mężczyzn
/w kolejności alfabetycznej/
Imiona kobiet
/w kolejności alfabetycznej/
Barchański/Parchański Adam Amalia
Bierski Adolf Anastazja
Binderowsky Alfred Anna
Bojda Alojzy Bolesława
Borski/Barski Antoni Danuta
Brachaczek Eduard/Edward Elżbieta
Buchta Emanuel Emilia
Chmiel Emil Ewa
Chlupp Franz/Franciszek Franciszka
Cykała Georg/Jerzy Gertruda
Czech Ignacy Hedwig/Jadwiga
Czechura Jędrzej/Andrzej Helena
Dubiański Johann/Johan/Jan Hildegarda
Faruga Joseph/Josef/Józef Irena
Figołuszka Karl/Karol Jadwiga
Flaczek Leon Johana/Joanna
Fox/Foks Ludwik Julia/Julianna
Francus/Francuz Michael/Michał Katarzyna
Galuschka /Gałuszka Oton Lucyja/Łucja
Gałązka  Paul/Paweł Marta
Gamrot Rajmund Marya/Maria/Maryanna
Ganzel/Gandzel Rudolf Rozalia/Róża
Gawłowski Stanisław Władysława
Gill/Gil Teodor Zofia
Glac Teofil Zuzanna
Haiser/Hajzer Wiktor
Hansel/Hanzel/Handzel Władysław
Heczko Wojciech
Hudzietz/Hudziecz/Hudziedz/
Hudziec
Jakobiec/Jakubiec
Janik
Janota
Kaiser/Kojzar
Kaisztura/Kajstura
Kamiński
Kascha
Klimonda
Kocur
Konieczny
Krasny/Krosny
Kroll/Krul/Król
Krulec
Krzempek
Kuboszek
Kuta
Lanz/Lanc
Łomozik
Łukajewicz
Malik
Markiton (z Dębiny ?)
Michalczyk
Miły
Niemczyk
Niemiec
Nikiel
Nowak
Nowrotek
Omozik
Orawski
Orszulik
Pieczka
Pisarek
Płonka
Polczyk
Polok
Pryczek
Przebinda
Ptak
Pustelnik
Puzoń
Raywa/Rajwa
Rusch/Rusz
Rygiel
Sajdok
Schwarz/Szwarc
Sikora
Smorąg
Soblich/Sohlich
Solich/Sollich
Spernol
Sprenz
Staroń
Stokłosa
Stryczek
Strzondała/Strządała
Sudoł
Szczypka
Szczyrba
Szkołda
Szkorupa
Szmajduch
Szmit
Szruborz
Szymoszek
Tekla
Tolarz
Wacławik
Waleczek
Wawrzyn
Wesely/Wesoły
Wodecki
Wojtek
Woźnica
Wrubel/Wróbel
Zachurzok
Zuber
Zygma
Żur

Imiona i nazwiska Żydów wymienione w książce:

Josef Hochbaum
Maurycy Maksymilian Barber
Anna (Hani) Barber, z d. Schanzer
Ernestina Barber
Samuel Gichner
Eugen Gichner

Nazwiska pojawiające się w “Gwiazdce Cieszyńskiej”:

Z notatki prasowej (GC 1928, nr 89):

Brachaczek, Bojek

Z felietonu “Zbytkowscy kolędnicy” Józefa Hajzera (GC 1934 r., nr 1.):

bracia Czuchowscy (Kareł, …. ?)
Rusz
Kidoń
Krosna
Wesoły
Dudra (przezwisko?)
Wijaczek (przezwisko?)
Cimalok – właściciel gospody (przezwisko?)

Z felietonu “Jankowe kochanie” Józefa Hajzera (GC 1934 r., nr 77 i 79):

Stryczek
Kidoń
Sablik
Bojda

Grażyna Gądek

.

* Przez większą część swej historii, bo już od XIV w. księstwo cieszyńskie stanowiło lenno królestwa Czech (Habsburgowie zasiadali na czeskim tronie od 1526 r.), a język czeski był do XIX w., obok niemieckiego, oficjalnym językiem urzędowym (źródło: Wikipedia).
**W. Kiełkowski: Dzieje Zbytkowa od czasów najdawniejszych do współczesności, Zbytków 2019, str.204.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *